Kancelaria Adwokacka Kraków, Adwokat Kraków, Prawnik Kraków

Adwokat_Kraków_logo

adwokat dr Anna Pacholska

Kraków, ul. Kraszewskiego 8
nr tel. 512 350 504
e-mail kancelaria@pacholska.eu

Adwokat Kraków | Prawnik Kraków

Adwokat Kraków | Prawnik Kraków

Kancelaria Adwokacka Kraków, Adwokat Kraków, Prawnik Kraków

Adwokat Kraków | Prawnik Kraków

Kancelaria Adwokacka Kraków, Adwokat Kraków, Prawnik Kraków

Kancelaria Adwokacka Kraków, Adwokat Kraków, Prawnik Kraków

MENU GŁÓWNE

Odpowiedzi i uwagi do kazusu nr 3 i do ćwiczeń - obrona konieczna, stan wyższej konieczności, kontratypy

Rozwiązanie kazusu nr 3

Analizę kazusu rozpocznijmy od Makarego K. i prostego pytania: czego chciał? Do czego dążył? Co było jego zamiarem? Moim zdaniem chciał zarobić albo dokładniej – chciał zaoszczędzić. Zakup używanej przyczepy zza wschodniej granicy był tańszy niż zakup jej odpowiednika w Polsce.

Czy Makary K. chciał spowodować katastrofę (art. 173 § 1 kk.)? Nic na to nie wskazuje. W tym momencie trzeba przypomnieć sobie co to znaczy umyślność – jest to świadomość i wola popełniania określonego przestępstwa, która popycha do podjęcia działań zmierzających do jego realizacji. W przypadku Makarego K. nie mamy informacji, aby chciał spowodować katastrofę. Trzeba więc wykluczyć art. 173 § 1 kk.

Czy można Makaremu K. przypisać nieumyślne spowodowanie katastrofy – art. 173 § 2 kk. ? Czy powinien był liczyć się z tym, że chałupniczo przerobiony zaczep zepsuje się i co więcej doprowadzi do wypadku drogowego? Czy mógł przewidzieć taki przebieg zdarzeń i to zbagatelizował? Jak udzielić odpowiedzi na takie pytanie? Można sięgając do wiedzy technicznej (1).  Czy Makary K. miała taką wiedzę i umiejętności, żeby przerobić uchwyt? Czy np. znał się na spawaniu? Czy przeróbka została wykonana poprawnie – od strony technicznej? Dlaczego uchwyt się urwał? Czy było to spowodowane wadliwym przerobieniem, a może wadą ukrytą materiału lub innym czynnikiem? Odpowiedź na te pytania można uzyskać od biegłego oraz w toku przesłuchania świadków. Jeżeli okaże się, że Makary K. przerobił uchwyt prawidłowo, zastosował właściwe materiały i narzędzia oraz znał się na tym, to nie będzie można mu postawić zarzutu. A jeżeli okaże się, że jedyną przyczyną zdarzenia była wadliwość przeróbki uchwytu – musimy postawić pytanie o granice, w jakich Makary K. był w stanie przewidywać następstwa swojego działania. Uchwyt mógł się urwać wszędzie i  w każdym momencie. Mógł urwać się w bazie, po załadowaniu naczepy, mógł urwać się w czasie postoju przed światłami na płaskim terenie, mógł urwać się, gdy pojazd poruszał się z dużą prędkością drogą szybkiego ruchu, mógł urwać się w czasie skrętu. Tylko niektóre z tych sytuacji wiążą się z zagrożeniem. Podsumowując, postawienie zarzutu z art. 173 § 2 kk., należy uznać za poprawne, choć jest to kwestia uznaniowa.

Skoro zaistniała katastrofa, to nie ma potrzeby stosowania tych przepisów, które dotyczą sprowadzenia niebezpieczeństwa katastrofy, czyli art. 174 kk. Pamiętajmy, że wybieramy przepis, który najlepiej pasuje do sytuacji, najpełniej ją opisuje.

Artykuł 175 kk. dotyczy czynienia przygotowań do umyślnego spowodowania katastrofy. Po pierwsze, przed zastosowaniem go względem Makarego K. powinien nas powstrzymać wniosek, że nie można mu przypisać działania umyślnego. Po drugie, musimy ustalić co to są przygotowania – to jest podjęcie działań mających na celu zgromadzenie materiałów, narzędzi i informacji mających posłużyć do popełnienia przestępstwa. Przerobienie podwozia służyło wprowadzeniu samochodu do użytku, a nie spowodowaniu katastrofy.

Podsumowując wszystkie uwagi, dotyczące przestępstwa z art. 173 kk. i 174 kk. i 175 kk., warto zwrócić uwagę na definicję katastrofy, ukrytą w art. 173 § 1 kk. Mowa jest tam o zagrożeniu zdrowia lub życia wielu osób. W kodeksie nie ma definicji wielu osób, dlatego jest to kwestia ocenna – uznaniowa. W orzecznictwie przyjmuje się zwykle, że z katastrofą mamy do czynienia, gdy ofiar jest co najmniej 20.

W przypadku Makarego K. zastosowanie znajdzie także art. 179 kk., ponieważ jako osoba prowadząca przedsiębiorstwo miał obowiązek dbać o to, jaki jest stan pojazdów, którymi się posługuje. Przypisanie Makaremu K. odpowiedzialności za popełnienie art. 179 kk. wymaga udzielenia odpowiedzi na techniczne pytania o sposób przerobienia podwozia i zaczepu (1). Jeżeli więc Makary K. wykonał przeróbki prawidłowo, nie będzie mu można postawić zarzutu z art. 179 kk. Ten przepis przewiduje popełnienie przestępstwa tylko umyślnie.

Marian K. nie poniesie odpowiedzialności karnej, ponieważ nie da się mu udowodnić żadnego przestępstwa. Marian K. chciał pomóc Makaremu K. Nie miał wpływu na to, czy i w jaki sposób przyczepa po przeróbkach będzie używana. Nie miał wpływu na to, czy będzie dopuszczona do ruchu. Nie wiemy, czy Marian K. polecił Jakuba S., ponieważ wiedział, że ten dopuści pojazd do ruchu bez przeprowadzenia badania, czy może dlatego, że chciał, aby znajomy miał więcej klientów. Nie możemy więc założyć nielegalnych motywów jego postępowania. Proszę też zwrócić uwagę, że Marian K. nie nakłaniał nikogo do dopuszczenia do ruchu niesprawnego pojazdu, nie sugerował takiego rozwiązania, nie nakłaniał Jakuba S. do naruszenia obowiązków. Czy Marian K. mógł przewidzieć wypadek? Czy powinien się spodziewać następstw nienależycie przeprowadzonej przeróbki? Trzeba byłoby najpierw znać odpowiedź na pytanie, czy wiedział, że przeróbki były wykonane wadliwie. Jeśli wierzył, że Makary K. zna się na samochodach ciężarowych, to miał uzasadnione przekonanie, że wykonane przeróbki były prawidłowe. Podsumowując, na podstawie informacji zawartych w kazusie nie da się Marianowi K. przypisać popełniania żadnego czynu zabronionego.

W odniesieniu do Filipa B. najczęściej proponowaliście Państwo przypisanie mu przestępstwa z art. 173 kk lub 177 kk. Oczywiście nieumyślność działania Filipa B. jest niewątpliwa – zatem wybór pomiędzy 173 § 2 i 177 § 1 kk. będzie zależał w pierwszej kolejności od tego, czy sytuację opisaną w kazusie kwalifikujemy jako wypadek czy jako katastrofę.

W art. 177 kk. mowa jest o naruszeniu zasad ruchu drogowego. Postawić należy sobie pytanie, jakie zasady Filip B. naruszył. Innymi słowy, co takiego zrobił, że wypadek zaistniał? Czy mógł go w jakiś sposób uniknąć? I oto dochodzimy do wniosku, że nie. Oprócz ucieczki z miejsca zdarzenia i braku dokumentów uprawniających do prowadzenia pojazdów, nie można mu niczego zrzucić, jako kierowca postąpił prawidłowo. Okazuje się więc, że nie można zastosować art. 177 kk.

W podobny sposób trzeba przeanalizować art. 173 § 2 kk. – tu także mowa jest o nieumyślności. Przypisanie Filipowie B. tego czynu także budzi wątpliwości z przyczyn opisanych już powyżej. Trudo jest stwierdzić, że Filip B. powinien był przewidzieć ciąg wydarzeń, które ostatecznie doprowadziły do wypadku. Stąd też, moim zdaniem, nie można mu przypisać popełniania także i tego czynu.

W przypadku Jakuba S. prawna kwalifikacja jego czynu jest najprostsza. Niewątpliwe popełnił czyn z art. 179 kk.

Przed próbą przypisania mu czynu z art. 173, 174, 175 lub 177 kk. należy udzielić odpowiedzi na pytanie: co wiemy o jego czynie? Czego chciał i do czego dążył? Od razu trzeba odrzucić wszystkie przestępstwa umyślne – na podstawie kazusu trudno byłoby przyjąć, że celowo zmierzał do wywołania katastrofy lub wypadku, albo, że czynił przygotowania do wywołania katastrofy.

Ponieważ nie był kierowcą nie mógł złamać zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym, co pozwala szybko wyeliminować art. 177 kk.

Pozostaje zatem nieumyślna postać art. 173 kk. Czy pomiędzy jego działaniem a katastrofą jest związek przyczynowy? Czy gdyby odmówił dopuszczenia pojazdu do ruchu to powstrzymałby Makarego K.? Oczywiście mógł powiadomić Policję, że Makary K. zamierza używać niesprawnego pojazdu i w ten sposób go powstrzymać. Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia powyższych kwestii będzie miało ustalenie, czy Jakub S. był w stanie stwierdzić, że przeróbki zostały wykonane wadliwie. Jeżeli nie zostały wykonane wadliwie albo jeżeli nie mógł tego stwierdzić, zostałby uniewinniony. Bo w takim przypadku nawet gdyby przeprowadził badanie diagnostyczne i tak nie byłby w stanie niczego wykryć.

Na zakończenie pozostaje jeszcze przeanalizować możliwość zastosowania dwóch przepisów dotyczących przestępstw nieumyślnych, po które Państwo także sięgaliście: art. 155 i art. 156 kk. proponując ich zastosowanie w odniesieniu do wszystkich chyba bohaterów kazusu. W odniesieniu do każdego z nich należy postawić to samo pytanie: czy powinni byli przewidzieć skutki swojego działania i czy byli w stanie to zrobić? Odpowiedzi będą się przedstawiały w taki sam sposób jak zostało to już omówione w odniesieniu do art. 173 § 2 kk. czy art. 177 § 1 kk.

Układając kazus chciałam zwrócić Państwa uwagę na problem, który w sprawach karnych występuje dość często. Niektóre zdarzenia mają tragiczne skutki dla wielu osób: śmierć, w szczególności dzieci, ciężkie urazy i choroby budzą potrzebę ustalenia i ukarania winnych. Jednak dobre stosowanie prawa karnego nie polega na tym, że zawsze ktoś musi ponieść odpowiedzialność ale na tym by ten, kto jest winny poniósł odpowiedzialność za swoje czyny. Nie można więc ukarać kogoś dlatego, że nie da się udowodnić przestępstwa innym osobom. Nie można ukarać Filipa B. dlatego, że był kierowcą i uciekł z miejsca zdarzenia, choć nie zaskarbił sobie tym ostatnim naszej sympatii. Zawsze trzeba sobie stawiać pytanie o związek pomiędzy zachowaniem (działaniem/zaniechaniem) człowieka a zdarzeniem. Dopiero gdy go ustalimy, możemy spróbować przypisać mu na tej podstawie popełnienie konkretnego przestępstwa.

Odpowiedzi do zadań:

Ad. 1. Udzielaliście Państwo poprawnych odpowiedzi wskazując, że nieudzielenie pomocy może dotyczyć napastnika, który wymagał pomocy medycznej w związku z działaniami obronnymi ofiary.

Ad. 2. Ojciec rodziny nie działał w obronie koniecznej i to z kilku powodów:

  • atak jeszcze nie nastąpił i nie wiadomo, czy by nastąpił, może Policjanci nie rozpoznawszy w domownikach groźnego przestępcy elegancko przeprosiliby za najście i zaproponowali, że na przeprosiny mogą przynieść croissanty dla całej rodziny?
  • nawet gdyby uznać samo poranne najście za atak, to nie był on bezprawny.

Działanie funkcjonariusza Policji korzysta z ochrony i jest uznawane z zasady za legalne, nawet jeśli obiektywnie jest niecelowe, czy nawet nielogiczne. Dlaczego? Bo gdyby każdy i zawsze mógł zakwestionować działanie Policji, to musiałaby ona przestać działać.

Ad. 3 . Każdy przykład zaboru cudzego mienia w celu ucieczki, ukrycia się przed tornadem, wichurą, powodzią itp. Tu także generalnie udzielaliście Państwo poprawnych odpowiedzi. Warto jednak zwrócić uwagę, że pomiędzy zaborem mienia a niebezpieczeństwem musi być związek. To znaczy, jeśli wichura zerwała folię z cieplarni sąsiada i wiatr przeniósł ją na moje pole, a ja tą folię schowałam zamiast oddać sąsiadowi, to niej jest działanie w stanie wyższej konieczności. Niewątpliwie wiatr ułatwił mi dokonanie przywłaszczenia, ale przecież nie użyłam folii do ochrony przed niebezpieczeństwem.

Ad. 4. To zadanie sprawiło najwięcej kłopotów:

Eksperyment:

Wybrani klienci banków wyrazili zgodę na wykorzystanie ich kont do przeprowadzenia eksperymentu, mającego na celu sprawdzenie w jaki sposób banki chronią konta swoich klientów przed cyberprzestępczością. Także zarządy banków wyraziły zgodę na eksperyment, o którym nie poinformowano jednak pracowników niższego szczebla. Eksperyment polegał na tym, że do banków wysyłano maile zawierające szkodliwe oprogramowanie a wiadomości zostały upodobnione do komunikatów NBP. W ten sposób pracownicy banków byli wprowadzani w błąd w celu uzyskania danych potrzebnych do uzyskania dostępu do kont i pobrania z nich środków. Następnie obserwowano kiedy oszustwo zostanie wykryte i jakie kroki w związku z tym podejmą poszczególne banki. Doszło do oszustwa, ale w szczytnym celu.

Dozwolone ryzyko sportowe:

Bokserzy okładając się na ringu uszkadzają sobie nawzajem rękawice (zniszczenie mienia). W przypadku uszkodzenia spodenek należałoby rozważyć, czy działanie, które do tego doprowadziło było zgodne z zasadami tego sportu. Dozwolone ryzyko sportowe wyłącza bezprawność działań podejmowanych zgodnie z kanonami, zasadami danego sportu.

W czasie wyścigów samochodowych na kamienistej pustyni, kamień, który wyleciał spod kół jednego samochodu zniszczył szybę w innym samochodzie. W tym przypadku uszkodzenie samochodu jest ryzykiem nieuchronnie związanym z dyscypliną. W przypadku celowego zajechania drogi i zmuszenia rywala do zjechania do rowu, działanie sprawcy jest bezprawne, ponieważ jest ono sprzeczne z zasadami tej dyscypliny.

Dozwolona krytyka:
  1. Art. 213 kk. dotyczy okoliczności wyłączających bezprawność zniesławienia. Czasami wiązany jest z dozwoloną krytyką, która jednak jest pojęciem szerszym. Dozwolona krytyka jest tzw. kontratypem pozaustawowym, ponieważ nie została opisana w ustawie – czyli w kodeksie karnym.
  2. Sąd Najwyższy definiuje dozwoloną krytykę w następujący sposób: „gdy krytyka ta realizowana jest w piśmie o charakterze procesowym, skardze kierowanej do władz, czy zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa i kiedy brak podstaw do wskazania, że jedynym lub podstawowym zamiarem działania jest zniesławienie, zachowanie realizujące prawo do krytyki w ogóle pozbawione jest cechy bezprawności, a tym samym nie może być uznane za przestępstwo. Dla wyłączenia odpowiedzialności nie ma wówczas potrzeby wykazania okoliczności wymienionych w art. 213 k.k. Nie stanowią zniesławienia różnego rodzaju wypowiedzi dokonywane w ramach przysługujących jednostce uprawnień, m.in. oświadczenia składane w uzasadnieniu lub w obronie praw (np. skargi sądowe, odpowiedzi na zarzuty procesowe, zażalenia, doniesienia pokrzywdzonych o przestępstwie), jeżeli zamiarem składającego nie było naruszenie godności osobistej lub dobrego imienia, a ponadto, gdy nie przekroczył on granic rzeczywistej potrzeby”.
  3. Odnosząc powyższe uwagi względem przestępstw przeciwko mieniu, warto rozważyć przypadek tzw. prowokacji dziennikarskiej. Dziennikarz otrzymał od pracownika banku informację o lukach w systemach zabezpieczeń i w procedurach bankowych. Zgodnie z zasadami wiążącej go tajemnicy zawodowej, nie może on ujawnić źródła informacji, bez zgody informatora. Dlatego też, dla uzyskania dowodów, które później mógłby wykorzystać w swoim materiale, dokonuje prowokacji i posługując się fałszywym dowodem osobistym dokonuje oszustwa w placówce banku. W ten sposób będzie w stanie wykazać, że bank nienależycie chroni interesy swoich klientów. Istotny cel społeczny stanowi usprawiedliwienia dla działania dziennikarza.

PORADA ZDALNA

W każdej sprawie porada zdalna jest najszybszym sposobem na uzyskanie pewnej wiedzy i rozwiązanie swojego problemu.

Można ją uzyskać przez
→ telefon
→ e-mail
→ Skype

Obejmuje
→ odpowiedź na pytania
→ analizę dokumentów
→ opiniowanie umów
→ sporządzanie opinii

Jak uzyskać?
→ kontakt z kancelarią
→ wycena porady
→ akceptacja ceny i zapłata wynagrodzenia
→ rozwiązanie problemu prawnego

Zapraszamy – warto wiedzieć więcej o swojej sytuacji.

Kancelaria Adwokacka dr Anna Pacholska 30-110 Kraków, ul. Kraszewskiego 8

nr tel. 512 350 504 e-mail: kancelaria@pacholska.eu

Zapraszamy Państwa do kontaktu i umówienia się na dogodny termin spotkania.

FB Kancelaria Adwokacka Kraków, Adwokat Kraków, Prawnik Kraków Prawnik Kraków, Kancelaria prawna Kraków Kancelaria Adwokacka Kraków, Adwokat Kraków, Prawnik Kraków Kancelaria Adwokacka Kraków, Adwokat Kraków, Prawnik Kraków Prawnik Kraków, Kancelaria prawna Kraków Academia Prawnik Kraków

Strona używa plików cookies. Korzystanie ze strony oznacza akceptację ich stosowania.

Kancelaria Adwokacka dr Anna Pacholska 30-110 Kraków, ul. Kraszewskiego 8

nr tel. 512 350 504 e-mail: kancelaria@pacholska.eu

Zapraszamy Państwa do kontaktu i umówienia się na dogodny termin spotkania.

FB Kancelaria Adwokacka Kraków, Adwokat Kraków, Prawnik KrakówPrawnik Kraków, Kancelaria prawna KrakówKancelaria Adwokacka Kraków, Adwokat Kraków, Prawnik KrakówKancelaria Adwokacka Kraków, Adwokat Kraków, Prawnik KrakówPrawnik Kraków, Kancelaria prawna KrakówAcademia Prawnik Kraków

Strona używa plików cookies. Korzystanie ze strony oznacza akceptację ich stosowania.